VOORBERICHT.
 

De naam psychoanalyse" is door SIGMUND FREUD ge-
geven aan eene nieuwe wijze van onderzoek en behandeling van
verschillende op stoornissen in het onbewuste zieleleven berus-
tende z. g. zenuwziekten, door hem voortaan psychoneuro-
sen genoemd. Gedurende het behandelen van patienten, die
voor verreweg het grootste gedeelte reeds herhaaldelijk elders
vergeefs afdoende hulp hadden gezocht, werd deze methode
door hem uitgewerkt en onder het overwinnen van schijnbaar
onoverkomelijke moeilijkheden, ondanks allerlei tegenwerking
meer en meer voor de praktijk geschikt gemaakt.
 

Deze psychoanalyse bleek hem ook voor de psychologie van
den normalen mensch van de grootste beteekenis te zijn, en
wel niet 't minst wegens het diepere inzicht, hetwelk zij brengt in
het zieleleven, dat door verschillende psychische processen zoo
streng gedetermineerd blijkt te zijn, dat ook op dit gebied het
begrip to eval steeds meer terrein verliest.
 

Bovendien doet de psychoanalyse vele, de beschavingsgeschie-
denis betreffende vraagstukken in een nieuw licht verschijnen,
zoodat verschillende problemen die schijnbaar geen verband met
elkander hielden, van uit dezelfde gezichtspunten verklaard kun-
nen worden.
 

Zooals vele nieuwe opvattingen stuit ook de psychoanalyse
op een grooten weerstand bij de velen, die van haar eene ver-
storing van de bestaande evenwichtstoestanden vreezen.
 

Met welk een ongeloof, spot en lijdelijk verzet werd
om niet zoo heel ver in de geschiedenis terug te gaan
de leer der met het bloote oog onzichtbare ziektekiemen, door
de oudere pathologie en het publiek ontvangen.
 

o. a.
 

VOORBERICHT.
 

VI
 

Bij de psychoanalyse is dit nog meer onbegrijpelijk, want
zij onthult ons het bestaan van verschillende neigingen en
aandriften, die door de hoogere begrippen welke wij gedurende
de ontwikkeling van onze beschaving moeizaam verwierven,
worden in toom gehouden en waarvan we niet gaarne willen
erkennen, dat zij werkelijk nog in ons levend zijn, ja zelfs
van uit het diepste der ziel invloed uitoefenen op onze daden.
Voor de meeste menschen moet er dan ook eene bepaalde
aanleiding zijn, willen zij er toe komen zich over de verschil-
lende moeilijkheden heen te zetten, die een nader ingaan op
de psychoanalyse en vooral een eigen onderzoek in dezen in
den weg staan.
 

Ruim twee jaar geleden, toen ik van de kathartische behan-
delingsmethode en van psychoanalyse nog slechts uit referaten
had kennis genomen, maakte het ziekteverloop bij eene patiente
met ernstige zenuwverschijnselen een grooten indruk op mij.
 

Toen zij mij namelijk na het overwinnen van veel weerstand
eindelijk onder hevige gemoedsbeweging de geschiedenis van
een voor haar hoogst krenkende bejegening had toevertrouwd,
bleek zij plotseling van een zeer hinderlijk ziekteverschijnsel
bevrijd te zijn, een verschijnsel, dat duidelijk in verband stond
met de situatie, waarin zij zich destijds had bevonden, terwijl
zij zich zoo had weten te beheerschen, dat de omgeving niets
van wat er in haar omging bespeurd had. Deze observatie gaf
mij aanleiding de psychoanalyse nader te bestudeeren en deze
ging mij meer en meer boeien, naarmate ik langzamerhand
zoowel bij patienten als bij gezonden ervaringen opdeed, die
de waarnemingen der Freud'sche school in hun onderlingen
samenhang bevestigden.
 

Vooral de lessen en de voorlichting, die ik van Prof. S.
FREUD in Weenen en Dr. C. G. JUNG in Zürich persoonlijk
mocht ontvangen hielpen mij verder op weg met deze studie,
 

VOORBERICHT.
 

VII
 

die daarom zoo moeilijk is, omdat men zich alleen door zelf-
standig onderzoek en door zelfanalyse, en wel met behulp van
een moeilijk te leeren en tijdroovende techniek, op alle punten
een eigen overtuiging kan vormen.
 

Ondanks dit alles groeit de psychoanalytische beweging ge-
stadig en terwijl niet meer dan een tiental jaren geleden FREUD
met enkele leerlingen alleen stond en vrijwel dood gezwegen
werd, bestaat er sinds eenigen tijd eene internationale psycho-
analytische vereeniging met reeds meer dan honderd leden
(behalve geneeskundigen ook een aantal juristen, litteratoren,
theologen en psychologen) die, met Weenen en Zürich als
hoofdcentra, in verschillende steden van Europa en Amerika
verspreid zijn.
 

Behalve in boeken, brochures en artikelen in verscheidene
vaktijdschriften, worden de resultaten van hunne onderzoekingen
geregeld gepubliceerd in een drietal tijdschriften, die uitsluitend
aan de studie der psychoanalyse en daarmede verband houdende
vraagstukken gewijd zijn, terwijl dit jaar in München de
vierde groote jaarlijksche bijeenkomst der psychoanalytici zal
plaats hebben.
 

Moge deze vertaling van het door den vader van de psycho-
analyse gegeven overzicht van zijne methode en de resultaten
daarvan, ook in Nederland, waar de nieuwe leer zich reeds
enkele aanhangers verwierf, de diepere psychologie van het
onbewuste in ruimeren kring bekend helpen maken. Dan zullen
ongetwijfeld velen die tot nu toe slechts door afkeurende be-
oordeelingen en verdachtmakingen kennis kregen van de psy-
choanalyse, opgewekt worden zich zelf op grond van eigen
studie en onderzoek een oordeel te gaan vormen.
 

J. E. G. VAN EMDEN.
 

LEIDEN 21 Maart 1912.